IA et services publics : les scandales passs annoncent les catastrophes futures

Au dbut du mois, les mirats arabes unis ont annonc un plan visant faire fonctionner la moiti de leurs services publics grce une IA agentique dici deux ans. Dans le cadre de ce projet, lIA est cense servir de partenaire excutif qui analyse, dcide, excute et samliore en temps rel sans intervention humaine. Ayant pass notre carrire la croise de lentrepreneuriat, de la recherche et de la politique numrique, nous pouvons affirmer sans hsitation que ce projet est imprudent. Comme les mirats arabes unis se prsentent comme un modle numrique mondial, dautres gouvernements se sentiront pousss suivre leur exemple.

C'est un danger que nous ne devons pas ignorer. Nous savons déjà ce qui se passe lorsque les gouvernements délèguent la prise de décision à des algorithmes. En 2021, un système d'auto-apprentissage aux Pays-Bas a accusé à tort environ 35 000 familles de fraude aux allocations familiales. Des parents ont été condamnés à rembourser des dizaines de milliers d'euros qu'ils ne devaient pas ; des foyers ont été perdus ; et plus de 2 000 enfants ont été placés sous la tutelle de l'État.

Ce résultat était en réalité intégré dès la conception du système. La double nationalité et les noms à consonance étrangère étaient signalés comme des facteurs de risque, ce qui a directement ancré une discrimination illégale dans le modèle. Il en a résulté un scandale national qui a finalement conduit à la démission du gouvernement de Mark Rutte, alors Premier ministre.

Une dynamique similaire s’est produite en Australie. Entre 2015 et 2019, le programme Robodebt a poursuivi 433 000 bénéficiaires de l’aide sociale pour 1,7 milliard de dollars australiens (1,2 milliard de dollars) de dettes prétendument illégales. Les conséquences ont été dramatiques, des mères ayant témoigné que leurs fils s’étaient suicidés après avoir reçu des avis de dette qu’ils n’avaient aucun moyen de contester. Une commission royale a par la suite conclu que le programme n’était « ni équitable ni légal ».

Aux États-Unis, quant à eux, l’Arkansas et l’Idaho ont remplacé des infirmières par des algorithmes pour évaluer l’éligibilité et les niveaux de soins à domicile. Les personnes atteintes de paralysie cérébrale, de tétraplégie et de sclérose en plaques ont vu leurs soins réduits de 20 à 50 % du jour au lendemain. Les tribunaux ont finalement ordonné l’arrêt de l’utilisation de ces systèmes, mais pas avant que le mal ne soit fait. Certains patients se sont retrouvés sans soutien adéquat, ce qui a entraîné des complications médicales qui auraient pu être évitées.

Chacun de ces cas concernait un seul système au sein d’une seule agence. Imaginez maintenant que de tels systèmes gèrent la moitié de tous les services publics, comme le propose le plan des Émirats arabes unis.

Prenons, par exemple, le cas d’une mère célibataire dont les allocations de garde d’enfants sont gelées après qu’un agent IA a signalé son activité bancaire, la laissant se débattre dans une procédure d’appel qui la renvoie d’un système automatisé à un autre, sans aucun interlocuteur humain, juste au moment où son loyer arrive à échéance. Qu'en est-il d'un travailleur migrant dont le renouvellement de permis de séjour est refusé parce que le système ne parvient pas à analyser les documents fournis par son employeur — le rendant de fait sans papiers — ou d'une veuve âgée dont la pension est suspendue parce que deux bases de données sont en conflit et qu'elle ne parvient pas à comprendre l'interface ?

Ce ne sont pas des hypothèses. Ce sont des schémas avérés que l'IA agentique intensifie d'une manière qu'aucun programme de formation ne peut résoudre dans le délai de deux ans fixé par les Émirats arabes unis.

Trois risques majeurs se dégagent. Le premier est l’ampleur : lorsqu’un agent humain commet une erreur, une seule personne en souffre ; lorsqu’un agent IA en commet une, des milliers de personnes peuvent être affectées avant même que quiconque ne s’en aperçoive.

Vient ensuite l’opacité de la prise de décision de l’IA. Étant donné que les systèmes agents prennent des décisions en séquence, chaque étape s’appuyant sur la précédente, la chaîne causale est de fait perdue au moment où le préjudice devient visible. Le système algorithmique de prestations de santé de l’Arkansas en offre un exemple frappant. Personne — pas même ses créateurs — ne pouvait expliquer pleinement son fonctionnement, ce qui a conduit un tribunal fédéral à le qualifier de « totalement irrationnel ». De plus, un manque de transparence peut être inhérent aux secrets commerciaux ou aux cadres propriétaires sous-jacents aux algorithmes.

Enfin, les systèmes d’IA renversent la charge de la preuve, obligeant les citoyens à prouver leur innocence plutôt que d’exiger de l’État qu’il justifie ses actions. Comme l’ont montré le scandale des allocations de garde d’enfants aux Pays-Bas et le programme Robodebt en Australie, ce sont ceux qui en sont le moins capables – les personnes disposant de peu de temps, d’argent, de compétences linguistiques et d’accès à une aide juridique – qui sont les plus durement touchés.

Les Émirats arabes unis affirment que le principe directeur de leur programme d’IA est « les personnes d’abord ». Sa conception suggère toutefois le contraire. Un gouvernement qui évalue les ministères en fonction de la « rapidité d’adoption » et de la « maîtrise de l’IA » ne se concentre pas sur ce qui compte, mais reproduit la même logique d’efficacité qui a déjà causé des dommages considérables à travers le monde.

La vitesse d’adoption est un indicateur propre aux fournisseurs. Or, la responsabilité fondamentale d’un gouvernement réside dans un devoir de diligence fondé sur le jugement humain.

Cela correspond aux attentes des citoyens, qui souhaitent que le gouvernement soit responsable et transparent, et qu’il explique les décisions qui affectent leurs droits et libertés. Lorsque les gouvernements adoptent avec enthousiasme la prise de décision autonome au nom de l’efficacité, ils renoncent en fait à cette responsabilité.

Chaque scandale lié aux algorithmes de ces dernières années a soulevé les mêmes questions fondamentales : qui est aux commandes, et qui a pris la décision ? Dans un gouvernement dirigé par une IA autonome, ces questions n’ont plus de réponses claires. Le système décide, se met à jour et passe à autre chose, laissant les citoyens sans recours lorsque les choses tournent mal.

Avec l’avènement de l’IA, la responsabilité démocratique s’érode non pas par une prise de pouvoir ouverte, mais par une série de décisions d’achat qui supplantent discrètement le contrôle humain. En sapant la confiance dans les institutions à un moment où celle-ci est déjà dangereusement faible, ces systèmes servent en fin de compte les intérêts des géants de la technologie qui mènent la révolution de l’IA.

Il n'est pourtant pas nécessaire qu'il en soit ainsi. Les Émirats arabes unis disposent des ressources, des talents et de la stabilité politique nécessaires pour bâtir un gouvernement numérique véritablement centré sur l'humain, capable d'établir la norme mondiale en augmentant, plutôt qu'en remplaçant, la prise de décision humaine.

Les coûts d'un échec ne se limiteront pas aux Émirats arabes unis. Ils seront supportés par une mère célibataire dans un autre pays dont les allocations sont réduites par un algorithme dont elle ignorait l'existence, et par d'innombrables autres personnes comme elle à travers le monde.

Par Gabriela Ramos et Emilija Stojmenova Duh

LIRE AUSSI

APPELS D'OFFRES
L’Hebdo - édition du 19/12/2024
Voir tous les Hebdos
Edito
Par KODHO

Pour les humains et pour la plante

La 27ème édition de la Conférence annuelle des Nations unies sur le Climat, la COP27, s'est ouverte il y a quelques jours à Sharm El Sheikh, en Égypte. ...


Lire la suite
JDF TV L'actualité en vidéo
Recevez toute l’actualité

Inscrivez-vous à la Newsletter du Journal d'Abidjan et recevez gratuitement toute l’actualité

토토사이트슬롯사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트링크모음토토사이트바카라사이트No Deposit Free Spins Bonus토토사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트hacklink satış토토사이트바카라사이트카지노사이트Velkomstbonus@BL4CKHatSeo telegram Backlink seoVelkomstbonus@BL4CKHatSeo telegram Backlink seohacklink satışbacklink satışhacklink satışbuy hacklinksbuy hacklinkhacklink satışhacklink panel카지노사이트casibom girişcasibom giriş토토사이트바카라사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트안전놀이터바카라사이트hacklink satışhacklink panel토토사이트토토사이트바카라사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트토토사이트オンラインカジノ토토사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트안전놀이터토토사이트 & 안전놀이터 추천 2025 | 먹튀없는 메이저사이트 - 카지노사이트 - 검증 리포트토토사이트바카라사이트카지노사이트바카라사이트카지노사이트안전놀이터바카라사이트토토사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트카지노사이트안전놀이터restbetrestbet girişcasibom girişcasibomrestbet girişrestbet메이저사이트슬롯사이트オンラインカジノrestbet girişrestbet카지노사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트토토사이트オンラインカジノ바카라사이트바카라사이트안전놀이터오피사이트토토사이트메이저사이트카지노사이트바카라사이트슬롯사이트바카라사이트슬롯사이트토토사이트토토사이트슬롯사이트주소모음hacklink satışhacklink panelhacklink satışıhacklink alhacklinkbacklink토토사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트토토사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트안전놀이터토토사이트바카라사이트카지노사이트안전놀이터토토사이트토토사이트안전놀이터메이저사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트토토사이트바카라사이트토토사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트casibom girişcasibomhacklink panelhacklink albacklink satışhacklink satışhacklink satışhacklink panelhacklink satışhacklink panelhacklink satış오피오피사이트오피가이드오피스타오피토토사이트안전놀이터토토사이트메이저사이트메이저놀이터토토사이트카지노사이트토토사이트메이저사이트안전놀이터토토사이트안전놀이터토토사이트토토사이트바카라사이트casibom girişcasibomvaycasino girişvaycasinovaycasino girişvaycasinojojobet girişjojobetjojobet girişjojobet토토사이트restbet girişrestbetjojobet girişjojobetcasibom girişcasibomcasibom mobil girişdeneme bonusu veren sitelergrandpashabet Girişdeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusujojobet girişjojobetrestbet girişrestbetvaycasino girişvaycasino토토사이트casibom girişcasibomrestbetmatadorbet girişmatadorbet안전놀이터토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트안전놀이터카지노사이트카지노사이트카지노사이트카지노사이트안전놀이터토토사이트메이저사이트카지노사이트토토사이트토토사이트메이저사이트토토사이트토토사이트메이저사이트토토사이트바카라사이트메이저사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트안전놀이터바카라사이트토토사이트바카라사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트메이저사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트메이저사이트안전놀이터토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트카지노사이트토토사이트토토사이트메이저사이트토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트토토사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트메이저사이트토토사이트wso shellwso shell githubc99 shellr57 shellIndoSec Shellwhmcs killer토토사이트카지노사이트바카라사이트안전놀이터메이저사이트안전놀이터메이저사이트토토사이트메이저사이트토토사이트메이저사이트카지노사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트카지노사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트토토사이트토토사이트메이저사이트토토사이트메이저사이트토토사이트hacklink satışhacklink panel토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트jojobet giriş토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트토토사이트안전놀이터메이저놀이터안전사이트토토사이트안전사이트토토사이트안전놀이터토토사이트토토사이트izmir escortizmir escort bayansakarya escort카지노사이트토토사이트카지노사이트바카라사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트메이저사이트메이저사이트카지노사이트토토사이트메이저사이트안전놀이터카지노사이트 2026토토사이트바카라사이트안전놀이터바카라사이트토토사이트바카라사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트메이저사이트mersin escortsohbet hattısohbet hatlarısohbet hattıadana escortproxy listQR Kod Oluşturucu토토사이트메이저사이트카지노사이트바카라사이트オンラインカジノライブカジノライブカジノオンラインカジノ안전놀이터オンラインカジノライブカジノ토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트Hacklink Backlink => Telegram:@BL4CKHatSeoson depremlerzayıflamakarın kasıyemek tarifleriescort mersinsohbet hattısex telefonuerotik hatlarsex hikayelerimilitary power ranking토토사이트marsbahis토토사이트카지노사이트토토사이트토토사이트바카라사이트토토사이트토토사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트카지노사이트토토사이트토토사이트jojobet토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트카지노사이트토토사이트바카라사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트토토사이트메이저사이트토토사이트เว็บพนันออนไลน์เว็บพนันที่ดีที่สุดฝากถอนไม่มีขั้นต่ำสล็อตเว็บตรง토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트바카라사이트토토사이트hacklink satışhacklink panel토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트카지노사이트토토사이트토토사이트카지노사이트토토사이트Casino Maldivesmaldives betcasino maldives토토사이트mol casinoRony Betmol casinoCasino Maldives토토사이트바카라사이트카지노사이트เว็บพนันออนไลน์สล็อตเว็บตรงmaldives betcasinocasinoonline casinocasino online토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트토토사이트casibom girişcasibomjojobet girişjojobet카지노사이트카지노사이트카지노사이트토토사이트토토사이트casibom girişcasibomistanbul escort토토사이트istanbul escort토토사이트토토사이트deneme bonusu veren sitelerdeneme bonusudeneme bonusu veren sitelerdeneme bonusu veren sitelerjojobet girişjojobet토토사이트토토사이트 2026토토사이트카지노사이트สล็อตสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อต 2026สล็อตสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตสล็อตสล็อตเว็บตรงเว็บสล็อตอันดับเว็บสล็อตอันดับสล็อตเว็บตรงสล็อตสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บพนันออนไลน์สล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตเว็บตรงสล็อตสล็อตเว็บตรงสล็อต pgสล็อต pgสล็อตเว็บตรงสล็อตสล็อตเว็บตรงsigarapurocaptain black sigaracavallo sigaradavidoff sigaradjarum sigaraesse sigaraharvest sigarakarelia sigarakeno club sigarakent sigaralucky strike sigaramarlboro sigaramarvel sigaramilano sigaraparliament sigarasenator sigaravogue sigarawinston sigaratoscanello purophillies puroking edward purocohiba purocaptain black purobackwoods puroal capone sigaraheetsterea sigaraneo sigaranuo sigarakent sticksmanchester sigaraOris Pulse Mango Mint SigaraChapman Coffee SigaraAbsinthe Apsinthion Yeşil Peri Alkolmarlboro double fusionkent switch mentollü sigaraparliament night bluesarma tütünpipo tütünütekel 3000Hockey Blue SigaraHockey Double Capsule SigaraRockets Sigara 40george karelias tütünMac Baren Tütün520 Mint MelonCaptain Black Blue Compact SigaraCaptain Black Cherise Sigara VişneCaptain Black Dark CremaCaptain Black Dark Crema SuperslimsCaptain Black GoldCaptain Black Grape Sigara ÜzümCaptain Black RedCavallo Click sigaraCavallo Clip Go Sigara YabanmersiniCavallo Strawberry Sigara ÇilekDavidoff Classic Sigara BurgundyDavidoff Classic Slims Sigara BurgundyDavidoff Gold SigaraDavidoff Gold Slims SigaraDavidoff Magnum ClassicDavidoff Purple GreenDavidoff Purple MistDavidoff White sigaraDavidoff White Superslims SigaraDjarum Black Amethyst SigaraDjarum Black Sigara Karanfil MentholDjarum Black SigaraDjarum Black Supersmoothdjarum cherryDjarum Purple Boost SigaraDjarum VanillaDunhill International Red SigaraHarvest Superslim Coconut Sigara HindistanceviziGeorge Karelias And Sons Smoother TasteKarelia Menthol Slims SigaraKarelia Ome Superslim Menthol SigaraKarelia Ome Superslims Red SigaraKarelia Ome Superslims White SigaraKarelia Ome Superslims Yellow Sigarakent blue 8Kent D Range BlueKent Mix Aroma Sigara Mentol BöğürtlenKent Mix Fresh Sigara LimonKent Switch SlenderLucky Strike Red SigaraMarlboro Double Fusion Summer Sigara KarpuzMarlboro Edge Less Smell Slim SigaraMarlboro Exotic Shufflemarlboro goldMarlboro Red Kırmızı Classic SigaraMarlboro Red Kırmızı Uzun Classic 100s SigaraMarlboro Sol ShuffleMarlboro Touch AquaMarlboro Touch BlueMarlboro Touch GrayMarlboro Vista Blossom FusionMarlboro Winter ShuffleMarvel Apple Mint FusionMarvel Black Red Superslim SigaraMarvel Black Yellow SigaraMarvel Compact Sweet MixMilano 20 Signatures BlackMilano 20 Signatures Red GrapeMilano 20 Signatures WhiteMilano Kings RandomParliament Aqua BlueParliament Midnight BlueParliament Night Blue 100s Sigara UzunParliament ReserveParliament Super Slims 100s Sigarasenator dark cremaVogue Frisson Menthe Superslim SigaraWinston Blue SigaraWinston GrayWinston Slender BlueCamel BrownCamel Deep BlueCamel WhiteCamel YellowChapman Cherry SigaraChapman Classic SigaraChapman Vanilla SigaraChesterfield SigaraEve Sunflower Extra Long sigaralark sigaralm sigaraManchester Amber Crush FusionManchester Green AppleManchester Nano Wild RussetManchester ChocolateMonte Carlo Red SigaraMurattı Rosso SigaraOris Double AppleOris StrawberryOris Vintage Club ChocolateOris Vintage Club VanillaOris Vintage Club CherryOscar Fanpack Chocolate Flavour Sigara ÇikolataOscar Silver Super Slims SigaraRothmans SigaraSobranie Cocktail Renkli SigaraTekel 2000 SigaraTekel 2001 SigaraViceroy SigaraWinston Dark BlueAl Capone Irish CoffeeAl Capone Red PocketsAl Capone SunsetToscanello Rosso Caffe PuroToscanello Rubino PuroToscanello LimoncelloBackwoods Honey Islak PuroBackwoods HoneyBerry Islak PuroPhillies Blunt Chocolate PuroPhillies Titan PuroCaptain Black Cherise PuroCaptain Black Dark Crema PuroCafe CremeMoodsGurkha Puromac baren pipo tütünüamphora pipo tütünüdrum tütünold holborn tütündavidoff magentaharvest cherry superslimharvest cherryharvest coffeemarlboro double fusionvilliger purosigara satın alpuro satın alithal sigaraduty freekalpli sigaradunhill sigaraoris mangoCaptain Black CheriseMarlboro Vista Double Fusion PurpleMarlboro Vista Forest MistMilano Eject Double ClickParliament Night Blueoris watermelonrockets sigaraCaptain Black Pipo TütünüDavidoff Pipo TütünüAmerican Spirit TütünGolden Virginia TütünPueblo TütünVan Nelle Tütünpipers sigarasigarapurosigara satın alpuro satın alkalpli sigaracaptain blackcavallo sigaradavidoff sigaradjarum sigaradunhill sigaraesse sigaraharvest sigarakarelia sigarakeno club sigarakent sigaralucky strikemarlboro sigaramarvel sigaramilano sigaraparliament sigarasenator sigaravogue sigarawinston sigaracamel sigarachapman sigaracorset sigarak ritter sigaramanchester sigaraome sigaraoris sigaraoscar sigarazumerret sigaraal capone sigaraterea sigaraheets sigaraneo sigaranuo sigaraKentsticks Sigarasarma tütünüpipo tütünüyeşil peri alkolamerican spirit tütündrum tütüngeorge karelias tütüngolden virginia tütünmac baren tütünpipers sigaramarsbahis girişmaldives online casinoMaldives CasinoMaldives BetCasino MaldivesCasino MaldivesMaldives CasinoMaldives BetOnline Casino MaldivesKira222maldives casinoMaldives online casinomersin escortsohbet hattısohbet hattıadana escortsohbet hatlarıcanlı sohbet hattıcanlı sohbet hattıcanlı sohbet hatlarısohbet hatlarısohbet numaralarıadana escortsex hattıcanlı sohbet hattı